Ana Sayfa'ya Dön
blog

Güvenilirlik İçin Fonksiyonel Programlama: ADT'ler, Güvenlik ve Kritik Altyapı

28 Aralık 2025
2 dakika okuma(~307 kelime)
0 görüntüleme
Güvenilirlik İçin Fonksiyonel Programlama: ADT'ler, Güvenlik ve Kritik Altyapı

Güvenilirlik, Fonksiyonel Programlama ve ADT'ler

Bankacılık, telekomünikasyon ve ödeme sistemlerinde güvenilirlik, olmazsa olmaz bir gereksinimdir. Çalıştığım en güvenilir sistemler, kodun çalışmaya başlamadan önce hataların tamamına yakınını ortadan kaldırır. Fonksiyonel programlama ve Cebirsel Veri Türleri (ADT'ler), doğruluğu tip sistemine yerleştirmenize olanak tanır, böylece geçersiz durumlar ilk baştan oluşturulamaz.

Bu yazıda öğreneceğiniz konular:

  • Gerçek sistemlerde geçersiz durumların nasıl ortaya çıktığı ve maliyetli olaylara neden olduğu
  • ADT'lerin iş kurallarını nasıl kodladığı ve derleyicinin bunları nasıl zorladığı
  • Desen eşleme ve eksiksizlik kontrollerinin, yeniden düzenleme işlemlerini nasıl güvenli hale getirdiği
  • Bankacılık ve telekomünikasyon alanlarında TypeScript ve OCaml ile pratik modelleme örnekleri
  • Yeni ve orta seviye geliştiricilerin uygulayabileceği geçiş yol haritası

Güvenilirlik, Tip Sistemiyle Başlar

Çoğu üretim olayı, karmaşık algoritmalardan kaynaklanmaz. Bunun yerine, asla mümkün olmaması gereken bir duruma giren koddan kaynaklanır. Nöbette olduysanız, şunların benzeri olayları görmüşsünüzdür:

  • Sihirli dizgiler: "paypal" yalnızca Cash, Card ve Pix'i destekleyen bir sisteme sızar
  • Boş değerler: bir fonksiyon bir e-posta beklerken, korumasız bir yolda null alır
  • Çelişkili booleenler: bir hesap hem isActive = true hem de isSuspended = true olur
  • Eksik yaşam döngüleri: bir işlem Pending olarak işaretlenir ve ilişkili bir Settled kaydı olmadan Reversed durumuna geçer
  • ADT'ler Pratikte: Toplamlar ve Çarpımlar

    Fonksiyonel programlama, etki alanınızı geçersiz durumların oluşmasını engelleyecek şekilde modelleyerek size yardımcı olur. Saf fonksiyonlar ve değişmezlik, davranışı tahmin edilebilir ve test edilebilir tutar.

    Ürün türleri alanları birleştirir, "ve" anlamına gelir. Toplam türler, birkaç durumdan birini seçer, "veya" anlamına gelir. Birlikte, alan kurallarınızı modellerler.

    Desen Eşleme ve Eksiksizlik

    Bir toplam tür üzerinde desen eşleme yaptığınızda, derleyici her varyantı ele almanızı zorunlu kılabilir. Daha sonra yeni bir durum eklerseniz, her eksik eşleşme bir derleme hatası veya uyarısı haline gelir. Bu, yeniden düzenleme işlemlerini varsayılan olarak güvenli hale getirir.

    Başarısızlık Senaryoları ve Tip Odaklı Çözümleri

    Bankacılık ve telekomünikasyon örneklerinde, ADT'lerin geçersiz durumları nasıl engelleyebildiğini ve yeniden düzenleme işlemlerini güvenli hale getirdiğini gösteriyoruz.

    Sonuç

    Fonksiyonel programlama ve ADT'ler, kritik altyapı sistemlerinde güvenilirliği artırmanın güçlü araçlarıdır. Tip sistemine doğruluğu yerleştirerek, geçersiz durumların oluşmasını önler ve yeniden düzenleme işlemlerini güvenli hale getirirler.

Etiketler

Paylaş: