Ana Sayfa'ya Dön
blog

Yapay Zeka Artık Kod Yazıyor: NERD, Geleceğin Kaynak Kodu

1 Ocak 2026
3 dakika okuma(~486 kelime)
0 görüntüleme
Yapay Zeka Artık Kod Yazıyor: NERD, Geleceğin Kaynak Kodu

Yapay Zeka Çağında Kod Yazımı

Günümüzde, yapay zeka teknolojilerinin kod yazımındaki rolü giderek artıyor. Öyle ki, yazılım geliştirme süreçlerinin %40'ı artık makine öğrenmesi modelleri tarafından gerçekleştiriliyor. Bu oran her geçen gün yükseliyor. Ben de bir Türk teknoloji gazetecisi olarak, bu konuyu derinlemesine incelemek ve geleceğin kod yazım yaklaşımını sizlere aktarmak istiyorum.

Geçtiğimiz günlerde, [Claude Code] adlı yapay zeka aracını kullanırken, onun TypeScript kodu yazdığına şahit oldum. Bu sırada aklıma şöyle bir soru geldi: Peki neden Claude, insanların satır satır okuduğu bir formatta kod yazıyor?

Kodun Evrimsel Yolculuğu

Kod yazım teknolojileri, 1950'lerden günümüze kadar sürekli gelişim gösterdi. Makineden anlaşılır hale gelen kod, giderek insana daha yakın bir hale geldi. Başlangıçta makine kodundan, ardından Assembly, C, C++, Java ve Python'a geçildi. 2000'li yıllarda ise çeşitli yazılım çerçeveleri (framework) öne çıktı. Ancak şimdi geldiğimiz noktada, yapay zeka modelleri kod yazmaya başladı. Yani artık asıl yazar makine öğrenmesi algoritmaları.

NERD: Yapay Zekanın Yazdığı, İnsanın İzlediği Kod

NERD (No Effort Required, Done), yapay zekanın yazdığı, insanların ise gözlemlediği yeni bir kod yazım yaklaşımı. Bu yaklaşımda, makine öğrenmesi modelleri, İngilizce kelimeleri verimli bir şekilde parçalayarak, yoğun ve makinelerin anlayabileceği bir kod üretiyor. İnsanlar ise bu kodu okumak yerine, yalnızca denetliyor ve gerekli değişiklikleri yapıyor.

NERD kodu, geleneksel olarak insanların yazdığı kodlara kıyasla %67 daha az token (sembol) içeriyor. Yani aynı işlevi yerine getiriyor, ancak daha yoğun ve makine dostu bir biçimde. Ayrıca, NERD kodu doğrudan yerel derlemeye (native compilation) uygun, herhangi bir çalışma zamanı (runtime) gerektirmiyor.

İş Akışı: İnsan Paydaş, Yapay Zeka Yazar

NERD yaklaşımında, iş akışı şöyle işliyor: İnsan, yapay zeka modelinden bir görev istiyor (örneğin "Hız sınırlaması ekle"). Yapay zeka modeli, NERD kodunu yazıyor. Bu kod, doğrudan yerel olarak derleniyor ve insan tarafından yalnızca gözlemleniyor (salt okunur). İnsan daha sonra "Bunu dakikada 100 isteğe çıkar" gibi bir değişiklik talebi iletiyor ve yapay zeka modeli kodu güncelliyor.

Yani insanlar, kod yazan değil, paydaş konumunda. Hataları bildiriyor, gereksinimleri tanımlıyor ve yapay zekanın ürettiği kodu denetliyor.

Eleştiriler ve Yanıtlar

NERD yaklaşımına yönelik bazı itirazlar olabilir. Örneğin "Ama ben kodu hata ayıklamak istiyorum" diyenler olabilir. Ancak günümüzde JVM bytecode'unu veya V8 motorunun iç yapısını hata ayıklayan kimse yok. Bunun yerine, kendi soyutlama katmanımızda hata ayıklıyoruz. NERD'de de bu soyutlama katmanı, doğal dil olacak.

Bir başka itiraz da "Mevzuat gereği okunabilir kod gerekiyor" olabilir. Ancak denetlenebilirlik, insanlar tarafından yazılmış olması anlamına gelmiyor. NERD kodunun, veri akışı, kısıtlamalar ve güvenlik önlemleri gibi unsurları açık bir şekilde gösterebilen bir görünümü olabilir. Bu, 2 sabaha kadar yazdığınız "spagetti kod"dan daha denetlenebilir olabilir.

Sonuç ve Gelecek Öngörüsü

Önümüzdeki 5 yılda, çoğu üretim kodunun artık insan tarafından yazılmayacağı öngörülüyor. Bu gerçekleştiğinde, TypeScript kullanmak, Claude'a Latince yazdırmak gibi hissettirecek. NERD, insanların kod yazmayı bıraktığında, kodun nasıl görüneceğinin bir deneyimidir.

Tabii ki, bu öngörü yanlış da çıkabilir. Belki insanlar her zaman doğrudan kod düzenlemeye ihtiyaç duyacaktır. Veya %40'lık oran bir tavan noktasına ulaşabilir. Ancak NERD, yine de denemeye değer bir deneyim. C dilinde yazılmış bir önyükleyici derleyici (bootstrap compiler), LLVM IR'ye derlenen, bağımlılığı olmayan bir yaklaşım. Eğer ilginç bir cevap ortaya çıkarsa, harika. Aksi takdirde bile, keşfetmeye değerdi.

Etiketler

Paylaş: